wiadomości polonijne, Polacy w UK

Dwujęzyczność – dar, wyzwanie czy piętno

Views: 3000
informacje polonije o dwujezycznosci

W trzeci weekend października obchodzimy dzień dwujęzyczności. Z tej okazji polonijny portal Bo Warto rozmawia o dwujęzyczności dzieci z Anną Jurek, psycholożką międzykoulturową, councellorem dzieci i młodzieży i terapeutką dzieci i młodzieży.

Bo Warto: Jak dwujęzyczność wpływa na rozwój dziecka? Czy dwujęzyczność to dar, wyzwanie czy piętno w życiu dziecka?

Dwujęzyczność to zdecydowanie dar. Ale jest on wyzwaniem dla rodziców, ponieważ trzeba język mniejszości promować i wzmacniać, bo jest on wypierany przez język większości, czyli otoczenia, szkoły, kolegów i koleżanek.

Nauka języka wprowadza w ruch maszynę, jaką jest nasz mózg. Zadanie uczenia się dwóch zestawów słownictwa, gramatyki, a dalej uczenie się jak przechodzić z jednego języka na drugi, zapewnia fantastyczną stymulację dla mózgu. Dwujęzyczne dziecko nie tylko uczy się drugiego zestawu słów, ale również zdobywa umiejętność porównywania i tłumaczenia języków, tworzenia połączeń pomiędzy wyrazami w obu językach i interpretacji, co one symbolizują.

Badania naukowe prowadzone na temat dwujęzyczności, dowodzą, że dwujęzyczne osoby, z dobrze rozwiniętymi dwoma językami, mają lepiej rozwinięte myślenie twórcze oraz mają szybszą gotowość do nauki czytania ze względu na bardziej analityczne myślenie o języku.

Badania też pokazują, że dwujęzyczność jest powiązana z opóźnieniem objawów demencji starczej (teoria zasobów poznawczych). Ta sprawność umysłowa utrzymuje nasz mózg w dobrej kondycji przez dłuższy czas – chroni go przed starzeniem się.

Doświadczenie zarządzania uwagą do dwóch języków przeorganizuje połączenia nerwowe, kreując bardziej efektywną podstawę dla kontroli i przełączania uwagi, wyhamowywania informacji (ignorowani informacji zakłócających) i utrwalając poznawczą wydajność przez cale życie.

Bo Warto:  Jak rodzice, a jak nauczyciele, mogą i powinni pracować z dwujęzycznym dzieckiem?

Odpowiadając na to pytanie odwołam się do moich doświadczeń w środowisku polonijnym. Przede wszystkim zarówno rodzice, jak i nauczyciele, powinni dostosowywać metody pracy do rozwoju intelektualnego, językowego a także zainteresowań dziecka. Warto ustalić zasady w domu, szczególnie, jeśli jeden z rodziców nie mówi po polsku. No i dużo kontaktu z żywym językiem, bo dziecko nie nauczy się języka polskiego tylko poprzez oglądanie bajek po polsku. Polecam czytanie dziecku, wspólne zabawy i gry po polsku, a także nawiązywanie znajomości w Polsce z rówieśnikami lub utrzymywanie kontaktu z rodziną, nie tylko poprzez wizyty, ale też regularne rozmowy czy wysyłanie kartek.

Pracując z dwujęzycznym dzieckiem, szczególnie w szkole sobotniej, warto pamiętać, że język polski jest często drugim językiem w edukacji tego dziecka i nie będzie on tak rozwinięty, jak poziom języka jego rówieśników w Polsce. Tu szczególnie zwracam na to uwagę podczas czytania książek po polsku, że język lektur nie zawsze jest dla dzieci zrozumiały.

No i ostatnia ważna rzecz do zapamiętania zarówno dla rodziców jak i nauczycieli – dzieci mówią takim językiem, jak ich otoczenie, wiec, jeśli chcemy, aby nasze dzieci mówiły poprawną polszczyzną bez wstawiania angielskich wyrażeń, sami tego nie róbmy i zwracajmy uwagę na to, jakim językiem mówimy do naszych dzieci.

Bo Warto: Jak dwujęzyczność wpływa na sferę emocjonalną w rozwoju dziecka? 

Dla wielu rodziców język, którym porozumiewają się ze swoimi dziećmi jest replikowaniem języka bliskości, który sami znają ze swojego dzieciństwa i potrafią go odtworzyć a dzięki temu budować bliskość z dziećmi. Używanie języka macierzystego jest też przekazywaniem kulturowej tożsamości. Umożliwia komunikację z bliską i dalszą rodziną mieszkająca w Polsce, przede wszystkim z dziadkami, ale również z kuzynostwem. Pozwala zrozumieć dzieciom kim są ich rodzice i skąd pochodzą. Tylko my możemy zadbać o to, by nasze dzieci mogły poznać i pokochać najbliższych krewnych.

Rozwijanie więzi bliskości i poznawanie dziecka zwłaszcza w okresie dorastania może okazać się niemożliwe, jeśli dziecko przestanie mówić w języku rodziców a rodzice nie będą mieli szansy dostatecznie opanować języka dziecka. Warto również wspomnieć, że jeśli rodzice utrzymają swój język do komunikowania się z dziećmi (inny niż język otoczenia) przez dłuższy czas, będą częścią życia dziecka. W sytuacji, kiedy rodzic nie opanował języka angielskiego wystarczająco dobrze, aby rozmawiać ze starszym dzieckiem o zainteresowaniach, zajęciach pozaszkolnych, czy problemach dorastania, jest bardziej prawdopodobne, że dzieci odłącza się od rodziców wcześniej.

Pierwszy język jest też dla rodziców językiem, w którym łatwiej zachowują autorytet. Naturalnie czują się bardziej komfortowo, nie popełniają błędów gramatycznych, które dzieci mogłyby im wypunktować.

Rodzice mogą również być izolowani lub sami się izolować od swojej rodziny ze względu na to, że ich dzieci nie mówią takim samym językiem. Rodzice powinni mieć świadomość, że decyzja o wychowywaniu dwujęzycznego dziecka będzie miała wpływ na cale życie dziecka, ale również na życie jego rodziców. Jako terapeutka dzieci zachęcam rodziców i opiekunów do komunikacji z dziećmi w języku polskim, bo wiem jak jest to ważne w budowaniu bliskości z dziećmi, a także dla ich tożsamości, której kryzys pojawia się w wieku dorastania.

Bibliografia:

  1. Barbara Zuer Pearson: Raising a Bilingual Child
  2. Francios Grosjean: Bilingual, life and reality
  3. Naomi Steiner: 7 Steps to Raising Bilingual Child
  4. Colin Baker: A Parents’ and Teachers’ Guide to Bilingualism
  5. Ellen Bialystok: Bilingualism: Language and Cognition
  6. Ellen Bialystok: Bilingualism: consequences for mind and brain
  7. Xiao-lei Wang: Learning to Read and Write in the Multilingual Family

 

Anna Jurek: psycholożka międzykulturowa (UJ, Kraków) i counsellor dzieci i młodzieży (P2Be,UEL, Londyn); pracuje jako terapeutka oraz edukatorka; prowadzi warsztaty dla kadry nauczycielskiej szkół sobotnich, konsultacje dla rodziców oraz terapie dzieci i młodzieży.

 

Lubisz portal polonijny Bo Warto? Dziękujemy! 🙂 Polub też nasz fanpage

U nas znajdziesz najlepsze informacje polonijne 🙂

Polecamy nasze wcześniejsze artykuły na podobny temat – o akcji londyńskiego konstulatu „Czytam po polsku„, kliknij TUTAJ

O tym, jak zostać rodziną zastępczą w Wielkiej Brytanii, kliknij TUTAJ

Comments: 0

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

0

Your Cart