wiadomości polonijne, Polacy w UK
Bo Warto – portal polonijny dla społecznie aktywnych

Myśl polskich kryptologów wciąż aktualna

Views: 470
Maszyna szyfrująca
BoWarto

Siostrzeniec Alana Turinga, Sir Dermot Turing, został odznaczony polskim odznaczeniem państwowym za wysiłki na rzecz podkreślenia roli polskich kryptologów w łamaniu kodu Enigmy.

Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał Sir Dermot z rąk Arkadego Rzegockiego, ambasadora RP w Londynie. Odznaczenie za „szerzenie wiedzy o roli polskich kryptologów nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale także we Francji i innych krajach” przyznał Andrzej Duda, prezydent RP.

W 2018 roku Dermot Turing opublikował książkę „X, Y i Z: The Real Story of How Enigma Was Broken”, która szczegółowo opisuje polsko-brytyjsko-francuską współpracę w zakresie odszyfrowywania Enigmy i podkreśla, że ​​osiągnięcia jego słynnego wuja zostałyby znacznie spowolnione, jeśli nie niemożliwe, bez istotnych osiągnięć Polskiej Szkoły Matematyki.

Sir Dermot Turing został uhonorowany podczas ceremonii w Ognisku Polskim, w którym uczestniczyła również siostrzenica Henryka Zygalskiego, jednego z polskich kryptologów.

– To niezwykłe doświadczenie, aby otrzymać ten zaszczyt, za co jestem bardzo wdzięczny. W porównaniu z kryptologami, którzy nie tylko osiągnęli zadziwiający przełom, który umożliwił odczytywanie wiadomości Enigmy przez całą drugą wojnę światową, i narażali własne życie, aby zachować tajemnicę w tajemnicy, nie zrobiłem nic wielkiego. W pewnym sensie uważam, że otrzymuję to odznaczenie w zamian za ich pracę, a nie moją – powiedział Turing przyjmując odznaczenie.

Dermot Turing podkreślił pomoc, jaką podczas swoich prac otrzymał od ambasady polskiej, instytutów w Londynie, w które archiwizują i strzegą polskie rejestry wojenne, a także od rodzin zasłużonych kryptologów.

– Jestem wdzięczny za tą pracę, ponieważ pomaga w przedstawianiu brytyjskiej opinii publicznej prawdziwej historii o dekodowaniu Enigmy. Mam zaszczyt wręczyć to odznaczenie w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy osobie, którą z dumą mogę nazwać przyjacielem Polski – powiedział Arkady Rzegocki, ambasador RP w Londynie wręczając odznaczenie.

Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, który składa się z pięciu klas, przyznawany jest cudzoziemcom i obywatelom polskim mieszkającym za granicą, którzy poprzez swoje wysiłki w znacznym stopniu przyczyniają się zarówno do współpracy międzynarodowej, jak i współpracy między Rzecząpospolitą Polską a innymi krajami.

Tymczasem dzieło polskich kryptologów wciąż wzbudza zainteresowanie współczesnych naukowców od matematyków po historyków. W Cambridge kilka tygodni temu zrekonstruowano cyklometr Mariana Rejewskiego, który pomógł złamać niemiecką maszynę szyfrującą, Enigmę. To pierwsza w pełni funkcjonalna replika cyklometru słynnego matematyka, jaka powstała od lat 30-tych ubiegłego wieku.

Wszystkie istniejące cyklometry, które wykorzystywał w swojej pracy Marian Rejewski, zostały zniszczone przed 1939 rokiem w obawie przed ich pozyskaniem przez niemieckich nazistów. Wykonany obecnie, w pełni funkcjonalny cyklometr to projekt absolwenta Uniwersytetu w Cambridge Hala Evansa, który prace nad nim rozpoczął w 2018 roku w ramach swojej pracy magisterskiej.

Według Evansa celem projektu były dogłębne badania nad działaniem cyklometru Rejewskiego, który był urządzeniem o krytycznym znaczeniu dla konstrukcji późniejszej maszyny Bombe Alana Turinga wykorzystywanej do pracy przy deszyfracji Enigmy podczas II wojny światowej. Evans w rozmowie z mediami podkreślił, że cyklometr polskiego matematyka był pierwszym w historii urządzeniem, które wywarło znaczący wpływ na postęp prac przy konstrukcji mechanizmu deszyfrującego. Skonstruowana przez niego replika oryginalnego urządzenia znajduje się obecnie w King’s College w Cambridge.

Jak powiedział Evans, jego urządzenie to pierwsza od lat 30-tych ubiegłego wieku fizyczna replika cyklometru, gdyż „ze względu na koszt i mechaniczną złożoność prac nad odtworzeniem maszyny, wszystkie próby zbudowania repliki do tej pory opierały się na oprogramowaniu”. Jego zdaniem projekt pracy magisterskiej, którą obronił na Uniwersytecie w Cambridge, „stworzył możliwość odtworzenia istotnego fragmentu historii”.

– Praca nad tym wyjątkowym projektem to wielki przywilej. To połączenie inżynierii, historii i matematyki. Stworzenie repliki zajęło zaledwie nieco ponad rok dzięki szczodremu wsparciu finansowemu ze strony King’s College, który dostrzegł oczywiste powiązanie mojej pracy z dorobkiem jednego ze swoich najsławniejszych absolwentów, Alana Turinga” – tłumaczy autor repliki.

Hal Evans ocenił, że dorobek kryptologów pracujących w Bletchley Park nad deszyfracją Enigmy jest w Wielkiej Brytanii dobrze znany. – – Polski wkład w te prace jest na pewno rzeczą wiadomą, jednakże nie nadaje mu się tak dużej rangi, na jaką zasługuje. Badając historię Rejewskiego i jego kolegów, chciałem dowiedzieć się więcej o ich przedsięwzięciach. Im głębiej sięgałem, tym więcej interesujących faktów odkrywałem – przyznał Evans. – Polacy byli bardzo zaawansowani w porównaniu z Brytyjczykami w swoim zrozumieniu tego, jak działała Enigma. W rzeczywistości to polscy inżynierowie złamali kod Enigmy jeszcze przed wojną, wykorzystując rozmaite systemy, skomplikowane, wysokopoziomowe metody matematyczne i budowane specjalnie w tym celu urządzenia. Ich praca i wiedza okazała się bezcenna i to ona położyła fundamenty dla dalszych sukcesów aliantów w Bletchley Park.

Cyklometr skonstruowany przez Mariana Rejewskiego umożliwił częściowo zautomatyzowane pozyskiwanie danych o pozycjach startowych rotora szyfrującego zawartego w Enigmie. Było ich ponad 100 tys., a celem odczytania szyfrowanych przez maszynę wiadomości codziennie było trzeba obliczać i katalogować ich możliwe kombinacje. Dzięki wykorzystaniu urządzenia polskiego matematyka złamanie kodu Enigmy zajęło kryptografom z Bletchley Park dziewięć miesięcy. Bez cyklometru, jak twierdzi brytyjski badacz, praca ta potrwałaby co najmniej 60 razy dłużej.

Polacy, jako pierwsi zastosowali matematykę w kryptoanalizie tuż po zakończeniu pierwszej wojny światowej, a następnie złamali kod Enigmy w grudniu 1932 r. Przekazali swoją pracę sojusznikom francuskim i brytyjskim w przededniu drugiej wojny światowej, latem 1939 roku. Ich osiągnięcia matematyczne i techniczne położyły podwaliny pod pracę Alana Turinga i wysiłek Bletchley Park na masową skalę.

Lubisz portal polonijny Bo Warto? Dziękujemy! ? Doceniasz naszą pracę – polub nasz fanpage i powiedz o nas znajomym.

Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Comments: 0

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

0

Your Cart